در محیطهای انبار، رعایت اصول ایمنی و کنترل شرایط کاری نقش مهمی در پیشگیری از حوادث و کاهش ریسکهای عملیاتی دارد. در همین راستا، چکلیست بازدید انبار بهعنوان یک ابزار استاندارد و کاربردی، امکان بررسی دقیق وضعیت موجود را فراهم میکند. این چکلیست با پوشش بخشهای مختلفی از جمله ایمنی سازه قفسه بندی انبار، سیستمهای برق، تجهیزات اطفاء حریق، نحوه چیدمان کالا و شرایط محیطی، به شناسایی دقیق نقاط ضعف و بهبود سطح ایمنی کمک میکند و زمینه تصمیمگیری مؤثرتر را فراهم میسازد.
نحوه استفاده از چک لیست ایمنی انبار
این چک لیست به منظور ارزیابی وضعیت ایمنی انبار بر اساس گزینههای «بلی، خیر و ناقص» طراحی شده است. هر آیتم میزان انطباق با الزامات ایمنی را مشخص کرده و به تحلیل دقیق وضعیت موجود کمک میکند. تکمیل صحیح و کامل آن توسط بازرس، مبنای شناسایی نواقص، تعیین اولویت اقدامات اصلاحی و تصمیمگیریهای مدیریتی در حوزه ایمنی و بهداشت محیط کار قرار میگیرد.
ساختمان انبار
| ردیف |
سوال |
بلی |
خیر |
ناقص |
توضیحات |
| 1 |
آیا کف انبار با مصالحی مانند بتن، آسفالت یا سنگفرش پوشش داده شده است؟ |
|
|
|
|
| 2 |
آیا طراحی شیب و مسیر هدایت آب در کف انبار به شکلی است که از تجمع آب زیر کالاها جلوگیری کند یا کالاها حداقل 5 سانتیمتر از سطح زمین فاصله داشته باشند؟ |
|
|
|
|
| 3 |
آیا فاصله عمودی بین سقف انبار و بالاترین کالای چیدهشده در شرایط استاندارد رعایت شده است (برای ارتفاع 260 تا 450 سانتیمتر فاصله 1 متر و برای کمتر از 260 سانتیمتر فاصله 41 سانتیمتر)؟ |
|
|
|
|
| 4 |
آیا فاصله بین دیوارهای انبار و کالاهای ذخیرهشده حداقل 60 سانتیمتر رعایت شده است؟ |
|
|
|
|
| 5 |
آیا دریچهها و بازشوهای انبار به گونهای طراحی شدهاند که نور طبیعی به داخل فضا وارد شود؟ |
|
|
|
|
| 6 |
آیا محل استقرار مسئول انبار به صورت اتاقک شیشهای داخل انبار و نزدیک به درب خروج طراحی شده است؟ |
|
|
|
|
| 7 |
آیا کف انبار کاملاً صاف بوده و هیچگونه مانع یا ناهمواری در آن وجود ندارد؟ |
|
|
|
|
| 9 |
آیا ورودی دارای پرتگاه با تجهیزات ایمنی مناسب محافظت شده است؟ |
|
|
|
|
| 10 |
آیا محیط داخلی انبار از هرگونه زباله، مواد زائد و اشیای اضافی پاکسازی شده است؟ |
|
|
|
|
| 11 |
آیا چیدمان کالاها به گونهای انجام شده که از سقوط یا جابهجایی ناایمن آنها جلوگیری شود؟ |
|
|
|
|
| 12 |
آیا کف پلهها حداقل 33 سانتیمتر عرض دارند؟ |
|
|
|
|
| 13 |
آیا ارتفاع هر پله در محدوده استاندارد 14 تا 20 سانتیمتر قرار دارد؟ |
|
|
|
|
| 14 |
آیا عرض راهپلهها کمتر از 90 سانتیمتر نبوده و حداقل این مقدار رعایت شده است؟ |
|
|
|
|
| 15 |
آیا شیب راهپلهها در بازه ایمن 30 تا 50 درجه قرار دارد؟ |
|
|
|
|
حریق
| ردیف |
سوال |
بلی |
خیر |
ناقص |
توضیحات |
| 16 |
آیا دیوارهای انبار با استفاده از مصالح غیرقابل اشتعال اجرا شدهاند؟ |
|
|
|
|
| 17 |
آیا اقلام و کالاهای غیرهمجنس بهصورت جداگانه از یکدیگر تفکیک و نگهداری میشوند؟ |
|
|
|
|
| 18 |
آیا محیط داخلی انبار بهطور منظم از مواد قابل اشتعال مانند خاشاک و مواد زائد پاکسازی میشود؟ |
|
|
|
|
| 19 |
آیا مواد و بشکههای حاوی مواد قابل اشتعال در قفسهبندی مناسب و ایمن قرار داده شدهاند؟ |
|
|
|
|
| 20 |
آیا سیستم تشخیص و اعلام حریق در انبار فعال و نصب شده است؟ |
|
|
|
|
| 21 |
آیا خاموشکنندههای حریق متناسب با نوع آتشسوزی احتمالی انتخاب شدهاند؟ |
|
|
|
|
| 22 |
آیا تعداد کپسولهای آتشنشانی موجود در انبار کافی است؟ |
|
|
|
|
| 23 |
آیا کپسولهای آتشنشانی در محلهای استاندارد نصب شدهاند (با فاصله دسترسی حداکثر 30 متر و ارتفاع نصب حدود 1/2 متر از سطح زمین)؟ |
|
|
|
|
| 24 |
آیا سامانههای مناسب شناسایی و کشف حریق در انبار نصب و فعال هستند؟ |
|
|
|
|
| 25 |
آیا تجهیزات اعلام حریق مانند آژیر، بلندگو، زنگ و چراغ هشدار در نقاط مناسب نصب شدهاند؟ |
|
|
|
|
| 26 |
آیا نقشه مشخصی برای نمایش موقعیت تجهیزات اطفاء و ایمنی حریق در انبار وجود دارد؟ |
|
|
|
|
| 27 |
آیا کپسولهای آتشنشانی دارای تاریخ اعتبار و شارژ بهروز هستند؟ |
|
|
|
|
| 28 |
آیا خاموشکنندهها حداقل سالی یکبار توسط افراد دارای صلاحیت شارژ و سرویس میشوند؟ |
|
|
|
|
| 29 |
آیا هنگام خارج کردن یک خاموشکننده برای شارژ، نمونه جایگزین در محل موجود است؟ |
|
|
|
|
| 30 |
آیا جایگزینی کپسولهای استفادهشده یا خارجشده از سرویس بهسرعت انجام میشود؟ |
|
|
|
|
| 31 |
آیا خاموشکنندهها هر دو سال یکبار تحت تست و آزمایش فنی قرار میگیرند؟ |
|
|
|
|
| 32 |
آیا بر روی تمامی خاموشکنندهها دستورالعمل واضح و قابلخواندن برای نحوه استفاده نصب شده است؟ |
|
|
|
|
| 33 |
آیا کپسولهای آتشنشانی در برابر زنگزدگی و ضربه بهخوبی محافظت میشوند؟ |
|
|
|
|
| 35 |
آیا کارکنان با نحوه استفاده از کپسولهای آتشنشانی و اصول اطفاء حریق آشنا هستند؟ |
|
|
|
|
| 36 |
آیا افراد از نظر توان فیزیکی قادر به استفاده صحیح از کپسولها متناسب با وزن آنها هستند؟ |
|
|
|
|
| 37 |
آیا از قرار گرفتن منابع جرقه یا حرارت در نزدیکی مواد سوختنی جلوگیری میشود؟ |
|
|
|
|
| 38 |
آیا تمامی سامانههای کشف، اعلام و اطفاء حریق دارای منبع تغذیه پشتیبان با توان حداقل 100 ساعت هستند؟ |
|
|
|
|
| 39 |
آیا نوع خاموشکنندههای موجود متناسب با کلاس حریقهای احتمالی انتخاب شده است؟ |
|
|
|
|
| 40 |
آیا دسترسی به خاموشکنندهها در نقاط مختلف انبار بهراحتی امکانپذیر است؟ |
|
|
|
|
| 41 |
آیا خاموشکنندههای دستی دارای شمارهگذاری یا علامتگذاری استاندارد برای نصب مجدد هستند؟ |
|
|
|
|
| 42 |
آیا انبار تحت پوشش بیمه آتشسوزی معتبر قرار دارد؟ |
|
|
|
|
برق
| ردیف |
سوال |
بلی |
خیر |
ناقص |
توضیحات |
| 43 |
آیا در مقابل تابلو برق از زیرپایی یا عایق مناسب برای افزایش ایمنی استفاده شده است؟ |
|
|
|
|
| 44 |
آیا در زمان انجام تعمیرات تجهیزات برقی از ابزار و تجهیزات عایقدار و ایمن استفاده میشود؟ |
|
|
|
|
| 45 |
آیا تابلوهای برق دارای نشانهگذاری و علامت هشدار استاندارد هستند؟ |
|
|
|
|
| 46 |
آیا سیمکشیها و کابلهای برق داخل داکت یا مسیر محافظتشده قرار گرفتهاند؟ |
|
|
|
|
| 47 |
آیا مقاومت و سلامت سیستم ارتینگ بهصورت دورهای و منظم بررسی و کنترل میشود؟ |
|
|
|
|
| 48 |
آیا وضعیت مقاومت چاه ارت در بازههای زمانی مشخص مورد ارزیابی قرار میگیرد؟ |
|
|
|
|
| 49 |
آیا در داخل تابلو برق از کلید محافظ جان (RCD) استفاده شده است؟ |
|
|
|
|
| 50 |
آیا تابلو برق به رله حفاظتی مجهز شده است؟ |
|
|
|
|
| 51 |
آیا سیستم برق اضطراری در مجموعه پیشبینی و نصب شده است؟ |
|
|
|
|
| 52 |
آیا کلیه فعالیتهای تعمیر و نگهداری تجهیزات برقی توسط افراد متخصص و مجاز انجام میشود؟ |
|
|
|
|
| 53 |
آیا کارکنان آموزشهای لازم برای کار ایمن با تجهیزات برقی را دریافت کردهاند؟ |
|
|
|
|
| 54 |
آیا کلیه تجهیزات برقی مانند کلیدها و پریزها از نظر سلامت و عملکرد در وضعیت مناسب قرار دارند؟ |
|
|
|
|
| 55 |
آیا تابلو برق در خارج از فضای انبار یا در محل ایمن و جداگانه نصب شده است؟ |
|
|
|
|
| 56 |
آیا تجهیزات و سیستمهای الکتریکی بهصورت دورهای مورد بازبینی و سرویس قرار میگیرند؟ |
|
|
|
|
| 57 |
آیا تابلوهای برق در محفظههای قفلدار و ایمن قرار دارند؟ |
|
|
|
|
| 58 |
آیا دسترسی به کلید اصلی تابلو برق فقط در اختیار افراد دارای صلاحیت است؟ |
|
|
|
|
| 59 |
آیا از کلیدها و پریزهای ضدجرقه در محیط استفاده شده است؟ |
|
|
|
|
واکنش در شرایط اضطراری
| ردیف |
سوال |
بلی |
خیر |
ناقص |
توضیحات |
| 60 |
آیا درب خروجی انبار به سمت بیرون (مسیر خروج) باز میشود؟ |
|
|
|
|
| 61 |
آیا مسیرهای دسترسی به خروج اضطراری بهراحتی و بدون مانع قابل استفاده هستند؟ |
|
|
|
|
| 62 |
آیا راهروهای طولی داخل انبار تا انتها از وجود کالا یا مانع خالی نگه داشته شدهاند؟ |
|
|
|
|
| 63 |
آیا برای شرایط اضطراری مختلف سناریوها و برنامههای واکنش تدوین شده است؟ |
|
|
|
|
| 64 |
آیا تمرینها و مانورهای عملی مطابق سناریوهای اضطراری طراحیشده اجرا میشوند؟ |
|
|
|
|
| 65 |
آیا خطرات مرتبط با شرایط مختلف کاری شناسایی و مورد تحلیل قرار میگیرند؟ |
|
|
|
|
| 66 |
آیا برنامه مدیریت و ارزیابی ریسک بر اساس خطرات شناساییشده اجرا میشود؟ |
|
|
|
|
| 67 |
آیا انبار به تجهیزات ارتباطی کافی و متناسب با شرایط محل مجهز شده است؟ |
|
|
|
|
| 68 |
آیا جعبه کمکهای اولیه در محل انبار موجود و در دسترس است؟ |
|
|
|
|
| 69 |
آیا شمارههای تماس اضطراری بهصورت واضح و خوانا در انبار نصب شدهاند؟ |
|
|
|
|
روشنایی
| ردیف |
سوال |
بلی |
خیر |
ناقص |
توضیحات |
| 70 |
آیا چراغهای روشنایی مورد استفاده به صورت نصب مستقیم و چسبیده به سقف قرار گرفتهاند؟ |
|
|
|
|
| 71 |
آیا فاصله بین چراغهای روشنایی و ردیفهای کالا حداقل 1 متر رعایت شده است؟ |
|
|
|
|
| 72 |
آیا میزان روشنایی محیط انبار در سطح استاندارد (حدود 150 لوکس) تأمین شده است؟ |
|
|
|
|
| 73 |
آیا تمامی چراغها، حبابها و تجهیزات روشنایی بهصورت تمیز و بدون آلودگی نگهداری میشوند؟ |
|
|
|
|
سیستم تهویه و گرمایش
| ردیف |
سوال |
بلی |
خیر |
ناقص |
توضیحات |
| 74 |
آیا وضعیت دما و رطوبت داخل انبار بهصورت منظم پایش و کنترل میشود؟ |
|
|
|
|
| 75 |
آیا سیستم گرمایشی مورد استفاده در انبار متناسب با فضای بسته و شرایط محیطی طراحی شده است؟ |
|
|
|
|
| 76 |
آیا سیستم تهویه هوا در انبار بهدرستی کار کرده و برای محیط انبار مناسب است؟ |
|
|
|
|
| 77 |
آیا دمای محیط کاری حداقل 16 درجه سانتیگراد یا بالاتر از آن حفظ میشود؟ |
|
|
|
|
| 78 |
آیا مسیر عبور لولههای حرارتی و برودتی با عایق مناسب پوشش داده شده است؟ |
|
|
|
|
امنیت
| ردیف |
سوال |
بلی |
خیر |
ناقص |
توضیحات |
| 79 |
آیا برای ورود و خروج کالاها، برگه یا فرم ثبت ورود و خروج صادر و نگهداری میشود؟ |
|
|
|
|
| 80 |
آیا تردد افراد به داخل و خارج انبار بهصورت منظم کنترل و ثبت میگردد؟ |
|
|
|
|
| 81 |
آیا تعداد دوربینهای مداربسته نصبشده متناسب با وسعت و شرایط محیط انبار است؟ |
|
|
|
|
| 82 |
آیا مسئول حراست در ساعات شبانه بهصورت منظم در محوطه اطراف انبار گشتزنی انجام میدهد؟ |
|
|
|
|
نتیجه گیری
بر اساس نتایج حاصل از تکمیل چک لیست بازدید انبار، وضعیت کلی ایمنی مورد ارزیابی قرار گرفته و نقاط قوت و ضعف در بخشهای مختلف شناسایی شده است. وجود برخی نواقص و عدم انطباقها نشاندهنده ضرورت انجام اقدامات اصلاحی و کنترلی برای ارتقای سطح ایمنی میباشد. این نتایج میتواند مبنای برنامهریزی هدفمند جهت بهبود شرایط ایمنی، کاهش ریسکهای عملیاتی و افزایش انطباق با الزامات HSE در محیط انبار قرار گیرد. در این میان، همکاری مجموعه «رادان صنعت شرق» در زمینه طراحی و اجرای قفسهبندی انبار نقش مؤثری در بهبود نظم و ایمنی فضای نگهداری کالا دارد.
📄 PDF چک لیست بازدید انبار